Brüksel – Düşük ücretlere aylardır veryansın eden Avrupalı mandıra çiftçileri sonunda patladı. Pazartesi günü Brüksel’de düzenledikleri gösterilerde ellerinde kalan sütleri yollara döktüler, yumurta başta olmak üzere pek çok ürünü sağa sola fırlattılar ve yaktığı ateşlerle havayı kara dumana boğdular.
Tarım bakanlarının Avrupa Birliği genel merkezindeki acil toplantısı sırasında çiftçiler yüzlerce traktör ve sığırla toplantı binasının hemen yanındaki yolları kapadı ve polis helikopterleri de sürekli olarak gösterileri havadan takip etti.
Fransa’nın baskısıyla bir araya gelen bakanların toplantısından, süt endüstrisinin Haziran ayındaki durumunu irdeleyen bir rapor yayımlamak üzere bir komisyon kurulması kararı dışında önemli bir netice çıkmadı.
Pazartesi gerçekleştirilen protestolar, geçtiğimiz ay süresince Belçika’da yaklaşık üç milyon litre sütü tarlalara döken çiftçilerin son gösterisiydi.
Pazartesi günkü toplantıya liderlik yapan ve “Süt sektöründe çok ciddi bir kriz yaşanıyor" diyen İsveç tarım bakanı Eskil Erlandsson, “Bugün herhangi bir karara varmadık fakat gelecek politikalarımızın odaklanması gereken alanları belirledik” şeklinde konuştu.
Protestoyu organize eden Avrupa Süt Kurulu, 80 binden fazla sayıdaki mandıra çiftçisinin adına 5 bin kişinin bin traktörle [Pazartesi günkü] gösterilere katıldığını açıkladı.
Kuruldan yapılan açıklamada süt fiyatlarının üretim maliyetlerinin yüzde 75’in altında olduğu belirtildi. Avrupalı başka bir çifti sendikası Copa-Cogeca ise son bir yıl içerisinde süt fiyatlarının yüzde otuz düştüğünü ve tedbir alınmaması durumunda mandıra çiftçilerinin yılsonuna kadar 14 milyar Euro zarar edeceğini ifade etti.
Öte yandan Avrupa Komisyonu, son iki ayda ortalama süt fiyatının bir miktar arttığını ve yağsız süt tozunun son üç ayda yüzde 7 ila 9 arasında yükseldiğini belirtti. Komisyon, tereyağı ve yağsız süt fiyatlarına yönelik bu yıl 600 milyon Euro’ya yakın destekte bulunmayı ve bu uygulamayı kış boyunca sürdürmeyi planladığını duyurdu.
Son yıllarda destek sistemini yenileme arayışındaki Avrupa Birliği üretimi sınırlandıran süt kotalarını 2015’e kadar kademeli olarak kaldırmayı planlıyor. 27 Avrupa Birliği ülkesinden yirmisi, üreticilerin daha etkili bir şekilde organize olup süpermarket zincirleri ile süt şirketlerindeki etkinliklerini artırmalarını sağlayacak bazı değişikliklerin yapılması çağrısında bulundu. Diğer eleştiriler ise ihracata dönük desteğin artırılması ve Avrupa Komisyonu’nca iptal edilmiş olmasına rağmen kotaların korunması yönünde.
Berlin’deki Humboldt Üniversitesi’nde uluslararası zirai ticaret ve gelişim profesörü Harald von Witzke, protestoların, süt sektöründeki sıkı denetimlerde yapılan kademeli reformun yol açtığı sıkıntıların bir yansıması olduğuna dikkat çekiyor.
Witzke, “Sistem yaşanan sıkıntıları ötelemişti fakat şu andaki sıkıntılar daha da büyük. Çiftçiler karşısında tavizde bulunulması uzun süreçte sorunların daha da ciddileşmesine yol açabilir” şeklinde konuşuyor.
(New York Times, 6 Ekim 2009, European Farmers’ Anger Spills Into the Streets of Brussels)